Didim’in Hisar Mahallesi’nde yer alan Hisarbey Kilise Cami, 19. yüzyılın ilk yarısında Rum Ortodoks toplumu tarafından kilise olarak inşa edilmiştir. 1830’lu yıllara tarihlenen yapı, bölgenin çok katmanlı kültürel geçmişini yansıtan önemli mimari örneklerden biridir.
1924 Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi sonrasında bölgeyi terk eden Rum nüfusun ardından yapı, camiye dönüştürülerek ibadet mekânı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönüşüm sürecinde yapının özgün mimarisinde bazı müdahaleler gerçekleştirilmiştir. Camiye çevrildikten sonra 1980’li yıllarda apsis bölümü kaldırılarak cephe düzleştirilmiş, bu alana üç pencere eklenmiştir. İç mekân, ana nef ve iki yan nef düzeniyle planlanmış olup, yapının orijinal kilise mimarisine ait izleri kısmen günümüze taşımaktadır. Kültür varlığı olarak tescillenen yapı, İzmir II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 29 Nisan 1998 tarihli kararıyla koruma altına alınmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan camide 2020 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları aynı yıl içerisinde tamamlanarak ibadete açılmıştır.
Sonraki süreçte yapıda meydana gelen duvar açılmaları nedeniyle 2022 yılı Temmuz ayında geçici olarak ibadete kapatıldığı bilinmektedir. Tüm bu süreçler, yapının hem mimari hem de tarihî açıdan geçirdiği dönüşümün önemli bir göstergesi niteliğindedir. Hisarbey Kilise Cami, Didim’in çok kültürlü geçmişini yansıtan, dini ve mimari katmanları bir arada barındıran önemli bir tarihî yapı olarak varlığını sürdürmektedir.
